ارکان قرارداد بیمه
به موجب ماده 3 قانون بیمه در یک قرادداد بیمه موارد زیر باید به طور صریح قید شود:
تاریخ انعقاد قرارداد بیمه: تاریخی است که قرارداد بیمه ثبت در دفتر صدور بیمه گر می شود و نباید بعد از تاریخ شروع بیمه باشد ولی می تواند مقدم و یا همزمان با شروع بیمه باشد.
بیمهگر (Insurer or under writer): شخصیتی حقوقی که درقبال دریافت حق بیمه متعهد جبران خسارت بیمه گذار است.
بیمهگذار (Policy holder): شخصیتی حقیقی ویا حقوقی که وظیفه اصلی وی پرداخت حق بیمه می باشد
موضوع بیمه : ممکن است هر یک
مشروط بر اینکه بیمه گذار درخصوص بقای آن ذینفع باشد از عناوین زیر باشد,
الف –مالی معین
ب – منفعت یا هر حق مالی
ج – هر نوع مسئولیت حقوقی
حادثه یاخطری که عقد بیمه به مناسبت آن به عمل آمده است (Risk)
ابتدا و انتهای بیمه (مدت بیمه ( Duration of Risk)
در بیمه بطور رایج مدت قرارداد یکسال و تاریخ شروع آن ساعت 12 روزی است که بعنوان تاریخ شروع در بیمهنامه قید شده میباشد. اگر قبل از ساعت توافق شده حادثه اتفاق بیافتد؛ بیمه گر تعهدی نسبت به جبران خسارت ندارد. البته طرفین میتوانند در مورد ساعت و تاریخ شروع به گونه دیگری توافق کنند
حق بیمه یا بهای تامین بیمهگر : وجهی است که بیمه گذار بابت خرید بیمه به بیمهگر می پردازد.به محض صدور بیمهنامه، بیمهگذار متعهد پرداخت کل حقبیمه میباشد، مگر آنکه توافق دیگری در مورد پرداخت حق بیمه صورت گرفته باشد. اعتبار بیمهنامه و شروع تعهدات بیمهگر بعد از پرداخت اولین قسط حق بیمه آغاز میگردد.
بیمه گذار متعهد پرداخت باقیمانده حق بیمه خواهد بود. بیمهگر میتواند با تاریخ دیگری برای شروع بیمه موافقت نماید که این تاریخ موخر (بعد) بر تاریخ انعقاد بیمه خواهد بود.
میزان تعهد بیمهگر در صورت وقوع حادثه: موضوع میزان تعهد بیمهگر یکی از تنگناهای بسیار با اهمیت و حساس در روابط بیمهگر و بیمهگذار میباشد که ضرورت دارد تا در مورد آن بحث بیشتری صورت گیرد.طبق ماده 10 قانون بیمه: در صورتی که مالی به کمتر از قمیت واقعی بیمه شده باشد، بیمهگر به تناسب مبلغی که بیمه کرده است با قیمت واقعی مال، مسئول جبران خسارت خواهد بود
قوانین و اصول بیمه
اول: اصل حد اعلای حسن نیت
اصل حسن نیت، اصلی اخلاق است که وارد حقوق بیمه شده و به صورت یک قاعده حقوقی در آمده است. حسن نیت اصلی دو جانبه بوده که رعایت آن از طرف بیمهگر و بیمهگذار الزامی میباشد.
الف- اجرای اصل حسن نیت از طرف بیمهگذار
ارائه کلیه اطلاعاتی که بیمهگر را قادر به ارزیابی و تعیین حق بیمه و یا تصمیم گیری در مورد رد یا قبول ریسک مینماید.
مراقبت و نگهداری اموال خود به منظور پیشگیری از وقوع حادثه اعلام مواردی که ممکن است منجر به تشدید خطر در مورد بیمه شود؛ خواه تشدید خطر از طرف بیمه گذار باشد و یا اشخاص ثالث اعلام تغییراتی که در طول قرارداد بیمهای ممکن است در مورد بیمه به عمل آمده بنحوی موجب تغییر ماهیت خطر شود
اعلام کاهش ارزش مورد بیمه در زمانی که بهای اموال بیمه شده به موجب قرارداد دیگری و برای همان خطر و مدت بیمه شده باشد
اعلام به موقع وقوع خطر به بیمهگر در مهلت قانونی کوشش در جلوگیری از سرایت و توسعه خسارت همکاری با بیمهگر برای تعیین میزان خسارت و ارائه هر گونه مدرکی که بیمهگر در این مورد لازم دارد
عدم تغییر آثار خسارت و یا هر گونه جا به جایی اموال بعد از حادثه و پیش از بازدید کارشناس بیمهگر پرداخت به موقع حق بیمه
ب- اجرای اصل حسن نیت از طرف بیمهگر
تعیین نرخ حق متناسب با وزن واقعی خطر
تنظیم متن بیمهنامه و شرایط قرارداد و حدود تعهدات بیمهگر به طور واضح و شفاف بنحوی که منافع قانونی و عادلانه بیمهگذار به بهترین وضع حفظ گردد انجام به موقع تعهدات پس از بروز حادثه نظیر سرعت در انجام کارشناسی و پرداخت خسارت تفسیر مواد مبهم و گنگ در بیمهنامه به نفع بیمهگذار که به آن ارجحیت با طرف مقابل گویند
